مخزن تحت فشار (Pressure Vessel) یک محفظه یا ظرف مخصوص است که برای نگهداری مایعات یا گازها تحت فشار بالا طراحی و ساخته میشود. این مخازن به طور گسترده در صنایع مختلف مانند صنایع نفت و گاز، صنایع شیمیایی، نیروگاهها، صنایع معدنی، صنعت هوافضا، و بسیاری دیگر از صنایع استفاده میشوند. وظیفه اصلی مخازن تحت فشار، نگهداری مایعات یا گازها به صورت ایمن و با فشار مشخص شده است. در این مقاله سعی داریم شما را با منابع تحت فشار، کاربرد و نحوه برسی و تشخیص مسائل مربط با منبع تحت فشار آشنا کنیم.
آنچه در ادامه به آن می پردازیم:
شرایط نگهداری منبع تحت فشار ( منبع انبساط )
چگونه منبع تحت فشار را عیب یابی کنیم
نحوه بررسی فشار باد منبع انبساط
نحوه تشخیص سوراخ بودن تیوپ منبع تحت فشار

مخزن تحت فشار یک ساختمان مهندسی است که برای نگهداری مایعات یا گازها تحت فشار بالا طراحی و ساخته میشود. این مخازن به عنوان ظروفی برای نگهداری و حفظ فشار مایعات یا گازهای مورد استفاده در صنایع مختلف و بهرهبرداریهای تجاری و صنعتی استفاده میشوند. به عبارت دقیقتر، مخازن تحت فشار برای انبار کردن مایعات یا گازها در فشارهای بیش از فشار جوی معمولی (که برابر با فشار یک اتمسفر است) طراحی میشوند که می توان آنها را به پمپ آب، بوستر پمپ، بوستر پمپ آتش نشانی، بوستر پمپ آبرسانی و بوستر پمپ خانگی را با شرایط درست نصب نمود.
این مخازن به صورت دقیق طراحی و ساخته میشوند تا بر فشارهای داخلی و خارجی مطابقت داشته باشند و ایمنی کارکنان و محیط را تضمین کنند. همچنین، تحت قوانین و استانداردهای مشخصی ساخته میشوند که برای ایمنی و کیفیت این مخازن بسیار حیاتی هستند.
مخزن تحت فشار با ذخیره نمودن آب مورد نیاز دستگاه پمپ آب، با فشار مناسب نیاز به روشن و خاموش شدن مداوم پمپ آب را کاهش می دهد. هرچه قدر حجم مخزن انبساط بیشتر باشد میزان دفعات روشن و خاموش شدن پمپ آب کاهش می یابد.
یکی از مزیت های منبع تحت فشار، کاهش هزینه های برق ناشی از کارکردن مداوم پمپ آب، کاهش استهلاک پمپ، کاهش استهلاک شبکه آبرسانی داخل ساختمان با مهارنمودن میزان ضربات مکانیکی ناشی از روشن و خاموش شدن پمپ و... می باشد.
منبع تحت فشار پمپ آب معمولاً از جنسهای متنوعی ساخته میشود که به ویژگیهای مختلفی بستگی دارد. این منبع معمولاً شامل یک مخزن یا بشکه است که برای ذخیره و تأمین آب تحت فشار در سیستمهای پمپاژ استفاده میشود. در زیر چند مورد از جنسهای معمولاً استفاده شده برای منبع تحت فشار پمپ آب آمده است:
به طور کلی منبع تحت فشار به دو دسته منبع انبساط تیوپ دار و منبع انبساط بدون تیوپ که به مخزن انبساط دیافراگمی نیز مشهور است، تقسیم بندی می شود.
این نوع منبع اصطلاحا منبع تحت فشار بدون تیوپ نیز نامیده می شود. در منبع دیافراگمی تیوپ داخلی یا دیافراگم آن کاملا به مخزن چسبیده است و هوا از بالا در مخزن قرار میگیرد.
این نوع منبع تحت فشار به جای دارا بودن دیافراگم ، دارای تیوپ می باشد که داخل تیوپ، آب قرار گرفته و اطراف تیوپ را هوا احاطه کرده است.
این سوال پیش می آید که کدام نوع از منابع تحت فشار بهتر است؟ آیا منبع تحت فشار تیوپی بهتر است یا منبع دیافراگمی؟
در پاسخ باید گفت که عمر منبع دیافراگمی معمولا از منبع تیوپی بهتر و بیشتر است. اما از لحاظ قیمتی منبع انبساط دیافراگمی گرانتر خواهد بود و همچنین تعمیرآن خیلی دشوار می باشد.
به دلیل نوع ساخت منبع دیافراگمی، دیافراگم آنها به راحتی سوراخ نمی شوند اما اگر سوراخ شوند، شما مجبورید کل منبع را تعویض نمایید. اما در منابع تیوپی، با سوراخ شدن تیوپ، به راحتی می توانید آن خود تیوپ را تعویض نمایید و یا آن را تعمیر نمایید.
اما از معایب منابع تحت فشار تیوپی می توان به این مورد اشاره کرد که اگر باد مخزن به موقع شارژ نشود، امکان سوراخ شدن و یا پوسیده شدن آنها وجود دارد.

یک نکته ای که همواره باید رعایت کنیم، این است که مخزن تحت فشار هنگام نصب در هر پروژه ساختمانی نیازمند تنظیم مجدد مقدار فشار باد می باشد.
برای بررسی نمودن مقدار فشار داخل منبع انبساط بسته و یا شارژ دوباره آن، به یک مقدار فشارسنج و یک پمپ هوا نیاز است. شما می توانید فشار سنج را به شیر تخلیه هوا متصل کنید و فشار هوای داخل مخزن را اندازه گیری کنید. دقت داشته باشید که میزان شارژ اولیه هوای منبع تحت فشار باید باید 40psi یا حدود 3 بار باشد. اگر فشار بیش از حد بود، می توانید مقداری از آن را خارج کنید.
بهتر است نکات زیر را رعایت کنید:
نتیجه گیری:
مخازن تحت فشار اغلب در کاربردهای آبرسانی خانگی استفاده میشوند. وظیفه اصلی آنها متعادل کردن و حفظ فشار ثابت در سیستم توزیع آب است. یک مخزن تحت فشار میتواند مقدار مناسبی آب را ذخیره کند تا از تعویض مکرر پمپ شما که منجر به فرسودگی سریع میشود، محافظت کند. در واقع این منبع تحت فشار می تواند یک وسیله صرفهجویی در مصرف انرژی و یک وسیله حفاظتی در سیستم آبرسانی نامیده شود.
به طور معمول، فشار هوا باید ۲ PSI کمتر از فشار شروع به کار پمپ باشد. مثلاً اگر پمپ روی PSI ۳۰ شروع به کار می کند، فشار مناسب باد حدود ۲۸ PSI است.
مقدار تنظیم باد منبع انبساط معمولاً بین 1.5 تا 2.5 بار است. این مقدار باد، فشار آب را در خانه یا محل کار شما ثابت نگه می دارد. اگر مقدار باد منبع تحت فشار بیش از حد باشد، به پمپ آب آسیب میرسد. اگر مقدار باد منبع تحت فشار کمتر از حد ممکن باشد، سبب کاهش فشار آب می گردد. برای تنظیم مقدار باد منبع تحت فشار، می توانید از یک فشار سنج استفاده کنید. فشار سنج را به شیر تخلیه هوا وصل کنید و فشار هوا را در مخزن اندازه گیری کنید. اگر فشار هوا کمتر از حد باشد، می توانید با استفاده از یک پمپ باد یا کمپرسور، مقدار باد را افزایش دهید. اگر فشار هوا بیش از حد باشد، می توانید مقداری هوا را از مخزن خارج کنید.
یکی از رایجترین نشانهها، پر شدن مخزن بدون خارج شدن آب از آن است. در این وضعیت به دلیل اینکه تیوپ آسیب دیده و عملکرد صحیح را ندارد، جریان آب به شکل معمولی صورت نمیگیرد و مخزن نیز به طور کامل پر نمیشود. این اتفاق نشان میدهد که ممکن است فشار در سیستم کاهش یافته باشد.
تنظیم باد مخزن تحت فشار پمپ اهمیت زیادی در حفظ کارایی سیستم آبرسانی دارد. اگر فشار باد مخزن مناسب نباشد، ممکن است پمپ مجبور به کار کردن مداوم شود که این امر باعث افزایش مصرف انرژی و استهلاک قطعات میشود. همچنین تنظیم صحیح باد مخزن مانع از ایجاد مشکلاتی مانند نوسان فشار آب یا کاهش عمر مفید پمپ خواهد شد.
میزان فشار باد مناسب برای یک مخزن پمپ آب 100 لیتری معمولاً بین 2 تا 2.5 بار (29 تا 36 پوند بر اینچ مربع) است. این تنظیمات کمک میکنند تا پمپ با کارایی بیشتری عمل کند و از خرابیهای احتمالی جلوگیری شود. تنظیم صحیح فشار باد، تضمین میکند که سیستم به بهترین نحو عمل کند و عمر مفید آن افزایش یابد
تهران خیابان سعدی جنوبی نبش کوچه خوانساری مجتمع تجاری اداری سعدی طبقه دوم واحد ۲۰۱
021 33975603 - 021 33975604 - 021 33924278 - 021 33942640 - 09190935089
avinpump@yahoo.com